Po zakończeniu okresu bożonarodzeniowego przed mieszkańcami Górnego Śląska staje coroczne pytanie: co zrobić z choinką? Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, czy mamy do czynienia z drzewkiem naturalnym, czy sztucznym. Każdy z tych typów wymaga innego postępowania, aby było ono zgodne z lokalnymi przepisami oraz zasadami ochrony środowiska.
W przypadku choinek naturalnych, najczęściej sprzedawanych w doniczkach lub ciętych, kluczowe jest ich odpowiednie przygotowanie. Przed wystawieniem na odbiór należy usunąć wszystkie ozdoby, łańcuchy, sztuczny śnieg oraz pozostałości po lampeczkach. Drzewko powinno być pozbawione doniczki i ziemi. W wielu gminach regionu obowiązuje zasada, że choinka musi być pocięta na mniejsze kawałki – maksymalnie do 1,2 metra długości – co ułatwia jej transport i przetwarzanie.
Sztuczne choinki, wykonane z tworzyw sztucznych, nie mogą być traktowane jako odpady bio ani wielkogabarytowe. Należy je zakwalifikować jako odpady zmieszane, chyba że gmina przewiduje specjalne punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK) dla tego typu przedmiotów. W praktyce jednak, ze względu na mieszankę materiałów (PVC, stal), recykling sztucznych drzewek jest trudny, dlatego warto rozważyć ich wieloletnie użytkowanie lub oddanie do punktu ponownego użycia.
Harmonogram odbioru choinek naturalnych różni się w zależności od miasta i konkretnej dzielnicy. Poniżej przedstawiamy ogólne zasady dla największych ośrodków regionu, które warto jednak każdorazowo zweryfikować na stronie internetowej swojego urzędu miasta lub w aplikacji "Gdzie wyrzucić?".
Niezależnie od miejsca zamieszkania, bezwzględnie zabronione jest wrzucanie choinek do pojemników na odpady zmieszane (czarne) lub do kontenerów na szkło i plastik. Grozi to mandatem lub odmową odbioru odpadów przez firmę komunalną.
Dla tych, którzy przegapili termin odbioru sprzed posesji lub chcą pozbyć się drzewka w bardziej ekologiczny sposób, istnieje kilka alternatyw. Podstawową opcją są Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK). Na Górnym Śląsku każda większa gmina posiada co najmniej jeden taki punkt, który przyjmuje choinki naturalne przez cały rok, bezpłatnie, w ramach opłaty śmieciowej. Przed wizytą warto sprawdzić godziny otwarcia, gdyż w styczniu często są one wydłużone.
Coraz większą popularnością cieszą się lokalne akcje społeczne, np. "Choinka do recyklingu" organizowane przez fundacje ekologiczne lub zoo. Na przykład w Chorzowie, w Śląskim Ogrodzie Zoologicznym, przez wiele lat prowadzono zbiórkę drzewek, które następnie służyły jako wzbogacenie diety i środowiska dla zwierząt (np. dla kóz, wielbłądów czy słoni). Przed przywiezieniem drzewka warto upewnić się, że nie było ono pryskane sztucznymi środkami konserwującymi ani farbami.
Dla posiadaczy ogrodów i działek idealnym rozwiązaniem jest kompostowanie. Pocięta na drobne gałęzie i igliwie choinka naturalna stanowi doskonały materiał do pryzmy kompostowej, wzbogacając ją w mikroelementy. Ważne, aby nie dodawać do kompostu drzewek z farbą lub brokatem – te substancje chemiczne mogą zaszkodzić glebie. Alternatywnie, z gałęzi można stworzyć naturalne podpory dla roślin pnących się lub ściółkę zabezpieczającą przed mrozem byliny w ogrodzie.
Pamiętajmy, że odpowiedzialne pozbycie się choinki to nie tylko kwestia estetyki osiedla, ale przede wszystkim dbałość o środowisko i uniknięcie kar finansowych. W razie wątpliwości warto skontaktować się z wydziałem gospodarki komunalnej swojego urzędu miasta – większość z nich udostępnia interaktywne mapy z harmonogramami odbioru oraz listą PSZOK-ów.